Horizon Europe 2026: Wat de Nieuwe Impact Section Betekent voor Uw Communicatiestrategie

De Europese Commissie heeft de spelregels veranderd

Vanaf januari 2026 gelden nieuwe templates voor Horizon Europe-aanvragen. De impact section — het deel dat een derde van uw evaluatiescore bepaalt — is ingrijpend herzien. Kortere page limits, minder verplichte onderdelen, en een verscherpte focus op geloofwaardigheid boven volledigheid. Voor Nederlandse bedrijven en kennisinstellingen die deelnemen aan Europese consortia is dit geen cosmetische wijziging. Het verandert fundamenteel hoe u uw impact pathway Horizon Europe 2026-strategie moet presenteren — en hoe de communicatie-, disseminatie- en exploitatiestrategie al in de aanvraagfase moet beginnen.

Wat is er concreet veranderd in de 2026 impact section?

De herziene Standard Application Form (versie 5.0) voor het Work Programme 2026-2027 bevat meerdere significante wijzigingen.

Kortere page limits voor alle actietypes

De page limits zijn teruggebracht voor alle actietypes. Voor Research and Innovation Actions (RIA) en Innovation Actions (IA) geldt nu een maximum van 40 pagina's (voorheen 45), of 45 pagina's bij lump sum financiering (voorheen 50). Voor Coordination and Support Actions (CSA) geldt een maximum van 25 pagina's (voorheen 30), of 28 bij lump sum. Alle limieten zijn systeemgedwongen: tekst die de limiet overschrijdt is simpelweg niet zichtbaar voor evaluatoren.

Dit betekent dat lange catalogi van standaard disseminatieactiviteiten — "we presenteren op vijf congressen, publiceren in drie journals, en maken social media content" — volledig zijn afgestraft door de beperkte ruimte. Elke activiteit moet een helder doel dienen.

Vereenvoudiging van Section 2.1

In Section 2.1, "Project's pathways towards impact", zijn verschillende gedetailleerde richtlijnen verwijderd. Meest opvallend: de expliciete vereiste om de "scale and significance" van verwachte impacts te beschrijven is geschrapt. De Europese Commissie erkende dat deze vereiste in de praktijk moeilijk te kwantificeren was en complexe narratieven opleverde zonder dat het de kwaliteit van evaluaties verbeterde.

Section 2.3 optioneel

De summary canvas (Section 2.3) is optioneel geworden. Dit biedt meer ruimte voor het inhoudelijke verhaal, maar u moet zelf bepalen waar de nadruk ligt.

Sterkere nadruk op geloofwaardigheid

Het Impact-criterium is herzien om sterker te sturen op de geloofwaardigheid van de pathway naar verwachte uitkomsten, en op de kwaliteit van disseminatie-, exploitatie- en communicatieactiviteiten. Aanvragers hoeven generieke maatschappelijke of economische impacts die al beschreven staan in de onderwerptekst niet meer te herhalen. In plaats daarvan moeten voorstellen focussen op concrete, waar mogelijk gekwantificeerde bijdragen.

Impact pathway, disseminatie en exploitatie: het verschil in Horizon-aanvragen

In Horizon Europe-aanvragen komen drie begrippen terug die nauw samenhangen maar elk een eigen functie hebben in de evaluatie.

De impact pathway is het overkoepelende verhaal: hoe leiden uw projectresultaten via specifieke mechanismes tot uitkomsten en langetermijn-impact? De pathway is het verbindende narratief dat uw wetenschappelijke, maatschappelijke en economische ambitie samenvoegt. Horizon Europe onderscheidt drie dimensies: wetenschappelijke impact (nieuwe kennis, kennisdiffusie, Open Science), maatschappelijke impact (EU-beleidsprioriteiten, maatschappelijke baten) en economische impact (innovatiegedreven groei, banen, vervolgfinanciering).

Disseminatie is de activiteitenstroom gericht op het delen van resultaten met wetenschappelijke en professionele doelgroepen — publicaties, conferenties, open data, sectorplatforms. Disseminatie heeft geen commercieel oogmerk en richt zich op kennisoverdracht. In TKI-context valt dit samen met de disseminatieplicht die ook voor Nederlandse publiek-private samenwerkingen geldt.

Exploitatie gaat over het commercieel benutten van resultaten: productontwikkeling, licentieverlening, spin-offs, of diensten gebaseerd op projectkennis. In de 2026 impact section worden disseminatie en exploitatie bewust apart beoordeeld — een voorstel dat alleen disseminatie beschrijft zonder exploitatiepad scoort onvoldoende op de economische impactdimensie.

Hoe de communicatiestrategie al in de aanvraagfase begint

Een van de meest praktische lessen uit de 2026 templatewijzigingen: uw communicatiestrategie mag niet beginnen bij de projectstart — die begint bij het schrijven van de aanvraag.

De impact pathway als communicatie-narratief

Uw impact pathway is in essentie een verhaal: wij produceren deze resultaten → die worden door deze doelgroepen opgepakt → wat leidt tot deze verandering in de wereld. Dit narratief is niet alleen het hart van uw aanvraag, maar ook de basis voor al uw projectcommunicatie gedurende de looptijd.

Behandel de impact pathway niet als een apart hoofdstuk maar als de rode draad door uw hele voorstel. Een evaluator die de pathway terugziet in elk onderdeel van uw voorstel — in uw werkpakketten, mijlpalen en budgetonderbouwing — weet dat uw consortium impact serieus neemt.

Het communicatieplan als vroeg deliverable

Binnen zes maanden na de start van een Horizon Europe-project moet een volledig uitgewerkt communicatie-, disseminatie- en exploitatieplan worden opgeleverd. Dit plan is een formeel deliverable en wordt beoordeeld bij de tussentijdse evaluatie. De kwaliteit ervan bepaalt in grote mate of uw project als impactvol wordt beschouwd bij de mid-term review.

Een generiek plan dat niet is bijgewerkt sinds de aanvraag stuurt het verkeerde signaal. Een levend document dat reflecteert wat u hebt geleerd en hoe u uw strategie hebt aangepast, toont aan dat u impact niet als verplichting maar als ambitie ziet.

Consortiumpartners als communicatiedragers

Uw consortiumpartners zijn niet alleen uitvoerders van werkpakketten — ze zijn ook communicatiekanalen. Elke partner heeft een eigen netwerk, een eigen doelgroep en een eigen geloofwaardigheid bij specifieke stakeholders. Een sterke communicatiestrategie maakt gebruik van die diversiteit. Wijs vroeg in het project per partner een communicatierol toe die aansluit bij zijn netwerk en reputatie.

Praktische tips voor de impact section

Op basis van de 2026 templatewijzigingen en de verscherpte evaluatorcriteria zijn dit de meest concrete verbeterpunten:

1. Verankerd in de Work Programme-tekst. Sterke voorstellen herhalen de verwachte uitkomsten niet letterlijk, maar tonen via projectspecifieke resultaten hoe ze impliciet worden gerealiseerd. Elke claim in uw impact pathway moet terugvoerbaar zijn naar een concreet resultaat in uw werkpakketten.

2. Selectiviteit boven volledigheid. Kies één of twee disseminatiekanalen die uw belangrijkste doelgroepen direct bereiken, plus een beperkt aantal exploitatie- of opschalingsacties die het pad naar toepassing ondersteunen. Een lange lijst van activiteiten zonder prioritering overtuigt niet meer.

3. Identificeer concrete doelgroepen. Generieke omschrijvingen als "beleidsmakers" of "de industrie" volstaan niet. Benoem specifieke organisatietypes, regio's of beleidsprocessen waar uw resultaten op aansluiten.

4. Integreer AI-gebruik transparant. De 2026-2027 Work Programmes vereisen dat aanvragers expliciet aangeven als AI-tools zijn gebruikt bij het opstellen van het voorstel, inclusief naam en versie van het tool. Dit geldt ook voor de impact section.

5. Plan het disseminatieplan vroeg. Gebruik de aanvraagfase om de structuur van uw communicatie- en disseminatieplan te schetsen — u bespaart tijd bij de eerste formele deliverable en laat zien dat u impact strategisch benadert.

De Nederlandse context: TKI en Horizon Europe

Voor Nederlandse consortia die deelnemen aan Horizon Europe is er een directe koppeling met het nationale TKI-ecosysteem. Veel Horizon Europe-partners zijn dezelfde organisaties die ook in TKI-projecten samenwerken. De PPS-toeslag kan worden ingezet als co-financiering voor Europese projecten.

Dit biedt een strategisch voordeel: de duurzaamheidscommunicatie die u opbouwt rond uw Nederlandse TKI-projecten versterkt uw positie in Europese consortia. Omgekeerd geeft Europese zichtbaarheid uw nationale profiel een boost die u aantrekkelijker maakt als consortiumpartner.

Van compliance naar competitive advantage

De herziene impact section van Horizon Europe 2026 is meer dan een administratieve wijziging. Het is een signaal dat de Europese Commissie hogere eisen stelt aan de wijze waarop consortia hun maatschappelijke impact plannen en communiceren. Met €14 miljard aan beschikbaar budget in 2026-2027, 35% minder call topics dan in 2023-2024, en striktere beoordelingscriteria is de concurrentie om elk thematisch slot scherper dan ooit.

Consortia die de impact pathway Horizon Europe 2026 begrijpen — en hun communicatiestrategie hierop aanpassen — hebben een structureel voordeel in de evaluatie. Niet omdat ze beter onderzoek doen, maar omdat ze beter laten zien wat hun onderzoek oplevert. De vraag is niet óf u een communicatiestrategie nodig hebt. De vraag is of uw strategie sterk genoeg is om het verschil te maken in een steeds competitiever speelveld.